YOL BETONUNDA ÜRETİM VE UYGULAMA
Yol Betonun Tasarımı Yapı Betonundan Farklıdır:
Yol betonu yapılarda kullanılan betona göre üretim ve uygulama açısından önemli farklılıklar gösterir.ABD ve Avrupa ülkelerindeki beton yol standartları, yol betonlarının nasıl tasarlanacağı konusunda ayrıntılı bilgiler vermektedir.
(pr EN- 13877:Avrupa Beton Yollar Standardı)
Beton yol yapımında kullanılacak betonun tasarımı,ilgili standart dikkate alınmakla birlikte, çevre koşullarına ve uygulamaya göre değişebilmektedir. Beton yolların tasarımında beton kalitesi basınç dayanımından çok dayanıklılığa (dürabilite) ve eğilimde çekme direncine göre belirlenir.
ÜRETİM
Beton yol yapım şantiyelerindegenellikle kısa zamanda büyük miktarlarda ve aynı standarda uygun kalitede betonun kullanılması gerekmektedir; bu nedenle beton yol yapımında hazır beton kullanılması zorunludur. Aynı zamanda şantiyenin büyüklüğü, gereksinimlerin yaygınlığı, üretim temposu değişiklikleri nedeniyle de hazır beton kullanımı önemlidir.Hazır beton kullanımıyla,betonun teknik özellikler ve kalitesinin sürekliliği ve izlenebilir olması yanında, kalite sorumluluğunun üçüncü bir kişiye verilmesi de denetim açısından önemlidir.
UYGULAMA
Beton Yol Uygulaması Uzmanlık Gerektiren Titiz Bir Çalışmadır
Beton yol yapımında genel olarak iki tür uygulama yöntemi kullanılır:
*Sabit Kalıp Kullanımı
*Kayar Kalıp Kullanımı
Sabit kalıpla beton yol yapımında, yol boyunca ahşap veya çelik kalıplar kurulur. Makinalar bu kalıplar arasında döküm yapar. Bazı makinalar kalıplar üstünde ileri geri giderek çalışır. Mastarlama işi Genelde el aletleriyle yapılır. Bu yöntem, kayar kalıp kullanımına göre daha fazla işçilik gerektiriğinden, eni fazla olan yol yapımlarında pek tercih edilmez.
Kayar Kalıp kullanımında, makinada bulunan vibratörlerle istenen boyutlarda ve yüksek kalitede beton yerleştirilmesi sağlanır. Betonlama alanı ip veya lazer ışını kılavuzuyla, hassas olarak kılavuzlanarak, sürekli dersiz ve aynı nitelikte betonlama yapılabilir.Kıvam olarak çökme değeri düşük betonlar kullanılır. Bazı kayar kalıplı döküm makinaları,derzlerin açılmamasını sağlayan donatı yerleştirme ve bitirme işlerini de yaparlar.
YOL YAPIMINDA KULLANILAN BETON TÜR VE TEKNİKLERİ
-
Akıcı Beton
-
Kuru yoğun beton
-
Lifli Beton
-
Öngermeli Beton
-
Sürekli Betonarme
-
Geçirimli Beton
-
Parke Kaplamalar
Türkiye için Beton Yolun Gerekliliği
Karayollarımızda Bugüne kadar Neden yalnızca Asfalt Kullanıldı?
Karayollarımızın Yapımında 50 yıldır kullanılan tek malzeme asfalttır. Peki Türkiye’nin karayollarındaki tercihi bugüne kadar hep asfalttan yana oldu? Bunun başlıca nedenlerini şöyle sıralanabilir.
-1950’den sonra asfalt uygulaması giderek yaygınlaşmış ve asfalt kaplama yapımında belirli bir teknoloji, deneyim ve alışkanlık edinilmiş, alternatif yol yapım teknikleri üzerinde fazla durulmamuştı.
-1974 yılına kadar ucuz bitüm sağlanabilmiştir.
-Asfalt yol yapımı,beton yola göre daha kolay görülmüş, beton yo uygulamasının maaliyeti ve güç olanağı düşünülmüştür.
Asfalt Eski Çekiciliğini giderek yitiriyor.
1973 yılında petrol fiyatlarındaki ani artış nedeniyle asfalt betonu birim fiyatında bitümün payı %30’a yükselmiş,1976’da bu oran %45’e çıkmış, böyleceasfalt hammadde (bitüm) maliyeti açısından sahip olduğu üstünlüğü yitirmeye başlamıştır. Bugün ülkemizdeki 5 rafineden kaliteli bitüm temini giderek güçleştiği gibi,bunun nakliyeside önemli bir sorundur
Bugün otoyollarla birlikte 63.000 km uzunluğundaki karayollarımızın ancak 8.300 km’lik bölümü “asfalt betonu” yanisıcak karışım ve sıkıştırmayla yapılan asfalt yol , 50,000 kilometrelik bölümü ise “sathi asfalt kaplama”dır türkiye’deki ağır taşıt trafiğinin avrupa ortalamalarının epey üzerinde olduğu gerçegide buna eklenince, ortaya çıkan manzara, sonu bir türlü gelmeyen bakım-onarım çalışmaları olmaktadır. Üstelik bu durum, gelir ve performans beklentilerini karşılamaktan çok uzak kalan otoyollarımız için de farklı değildir. Bayındırlık ve iskan bakanlığı’nın verilerine göre,karayolları genel müdürlüğü’nün trilyonlarca lira ödeyerek rafinelerden aldığı asfaltın çok büyük bir bölümü ancak bakım-onarım çalışmalarında kullanılmaktadır.belediyelerde de durum farklı degildir.
Özetle, karayollarımızdaki bakım-onarım çalışmalarının, son yıllarda büyük bir daralma yaşayan ve kaynak sıkıntısı çeken ekonomimiz açısından hiç de azımsanmayacak bir yük olduğunu ortaya koymaktadır. Bu arada sık bakım-onarım çalışmalarıyla aksayan ulaşımın yol açtığı akaryakıt sarfiyatıyla, iş ve enerji kaybının getirdiği külfetlerin ve sürücülerin yaşadığı sıkıntının da ayrıca hesaba katılması gerekir
Öyleyse, çözüm seçeneklerinden başlıcası daha dayanıklı ve daha az bakım-onarım gerektiren ana malzemesi kendi kaynaklarımızdan, uygun maliyetlerle temin edilebilecek yollar yapmak olabilir amerika’da 100 yılı, avrupada ise 75 yılı aşkın süredir kullanılan beton yollar,az sayıdaki bazı kenetiçi ve köy yolu çalışmaların dışında türkiye’de ne yazık ki bugüne kadar ciddi şekilde değerlendirilmemiştir. |
Hava Alanı İnşaatı 
